Ως χρόνιος χαρακτηρίζεται ο πόνος που διαρκεί πάνω από 3 έως 6 μήνες και επηρεάζει την καθημερινότητα και την ψυχική υγεία. Περίπου 1 στους 5 ενήλικες (20%) ταλαιπωρούνται από χρόνιο πόνο· στο 6,9% από αυτούς ο πόνος περιορίζει δραστικά τις δραστηριότητες του. Η συχνότερη εστία πόνου είναι η οσφυαλγία ενώ το ποσοστά αυξάνονται με την ηλικία οπότε λόγω γήρανσης του πληθυσμού η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί έως το 2030.
Η εμφάνιση, η ένταση και η διάρκειά του χρόνιου πόνου δεν μπορούν να προβλεφθούν · οδηγεί στην κατανάλωση αναλγητικών με αμφίβολη αποτελεσματικότητα αλλά καταγεγραμμένες παρενέργειες όπως γαστρεντερολογικές, αιματολογικές και εθισμό.
Ο χρόνιος πόνος, προκαλεί στον ασθενή φόβο, ενοχή, θυμό και εσωστρέφεια που οδηγούν στον προθάλαμο της κατάθλιψης ενώ η αϋπνία λόγω του πόνου έχει εκτός από κοινωνικές και οικονομικές προεκτάσεις καθώς ο ασθενής καθίσταται λιγότερο παραγωγικός.
Με βάση τα χαρακτηριστικά του ο χρόνιος πόνος διακρίνεται στις ακόλουθες κατηγορίες:
- Μυοσκελετικός (π.χ. Πόνος στη Μέση). Αποτελεί την πρώτη αιτία απουσίας από την εργασία.
- Οστεοαρθρίτιδα. Ταλαιπωρεί κυρίως τους ηλικιωμένους και συμβάλλει στο 50 έως 75% των αναπηριών.
- Νευροπαθητικός. Προκαλείται από νευρικές βλάβες (π.χ. διαβήτης) και αποτελεί το 10 έως 20% των χρόνιων πόνων.
- Κεφαλαλγίες (Ημικρανίες). Αφορά περίπου 1 εκατομμύριο Έλληνες.
- Ογκολογικός.
- Υψηλής Επίδρασης (HICP). Περιορίζει την καθημερινότητα και είναι συχνότερος σε γυναίκες και ηλικιωμένους.
Οι θεραπείες του χρόνιου πόνου περιλαμβάνουν φυσιοθεραπεία, φάρμακα, ψυχοθεραπεία αλλά και οξυγονοθεραπεία. Ωστόσο, στην Ελλάδα, 7 στους 10 πάσχοντες δεν γνωρίζουν την ύπαρξη εξειδικευμένων ιατρείων πόνου τα οποία μπορούν να σταθούν αρωγοί του.
Η οξυγονοθεραπεία ως συμπληρωματική θεραπεία ανακουφίζει από τον πόνο, ιδιαίτερα σε ασθενείς με χρόνιες ή οξείες καταστάσεις ή τραυματισμούς που σχετίζονται με φλεγμονή και κακή οξυγόνωση των ιστών. Το οξυγόνο παίζει κρίσιμο ρόλο στη λειτουργία των κυττάρων και στη διαδικασία επούλωσης των ιστών. Η οξυγονοθεραπεία βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος και την οξυγόνωση των ιστών ενώ μειώνει τη φλεγμονή και τον πόνο. Έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τον πόνο που προκαλούν νευρικές βλάβες (νευροπάθεια), ο οποίος συχνά δεν ανταποκρίνεται στις παραδοσιακές αναλγητικές θεραπείες.
Την οξυγονοθεραπεία εμπιστεύονται εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο. Η μέθοδος της μεγάλης αυτομετάγγισης είναι απλή και ανώδυνη διαδικασία. Όπως σε μια απλή αιμοληψία, παίρνουμε μικρή ποσότητα αίματος από τον θεραπευόμενο, την αναμειγνύουμε με μείγμα οξυγόνου-όζοντος και την επαναχορηγούμε. Εφαρμόζεται σε ιατρείο εξειδικευμένων ιατρών, διαρκεί μόνο 15 λεπτά και ο θεραπευόμενος επιστρέφει αμέσως στις δραστηριότητές του. Δεν προκαλεί αλλεργίες ή παρενέργειες. Είναι απόλυτα ασφαλής υπό την προϋπόθεση να εφαρμόζεται από ειδικό ιατρό και να ακολουθούνται τα διεθνή πρωτόκολλα για κάθε πάθηση.
Το ιατρικό οξυγόνο είναι μείγμα καθαρού οξυγόνου και όζοντος, που παράγεται με ειδικές συσκευές. Πρόκειται για συμπληρωματική θεραπεία ευρέως διαδεδομένη στην Ευρώπη, αναγνωρίζεται από το ΕΣΥ με ΦΕΚ(157/91) και τον ΕΟΠΠΥ για τη χρήση του σε ιατρικές πράξεις διαφόρων ειδικοτήτων.
Ως γιατροί, ο ρόλος μας δεν είναι μόνο να «σβήνουμε» τον πόνο, αλλά να ακούμε, να στηρίζουμε και να επανεντάσσουμε τον ασθενή σε μία καθημερινότητα με όσο το δυνατόν λιγότερα προβλήματα.
Της Γεωργίας Κωνσταντοπούλου